કર્મસિદ્ધાંત - ભાગ ૨ - શું સ્વર્ગ-નરક જેવું કંઈક હોય છે? ગરુડ પુરાણમાં વર્ણવેલ યાતનાઓ શું સાચી છે?
પાછલા ભાગમાં આપણે જોયું કે કર્મ કેટલા પ્રકારના હોય છે . પરંતુ જો બધા કર્મ મનુષ્ય યોનિમાં જ ભોગવવાના હોય તો પછી સ્વર્ગ, નરક વગેરે લોકો શા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે? શું સ્વર્ગ-નરક જેવું કંઈક હોય છે? મનુષ્ય પોતાના જીવનકાળ દરમિયાન ઘણાં એવાં કર્મો કરે છે, જેનો ભોગ મનુષ્ય શરીરથી ન થઈ શકે. મનુષ્ય શરીરની કેટલીક મર્યાદાઓ હોય છે. તે એક મર્યાદાથી વધુ દુઃખ કે સુખ સહન નથી કરી શકતું. મનુષ્યોની સરખામણીએ પશુઓમાં ભોગની ક્ષમતા વધુ હોય છે, પરંતુ તેમની પણ મર્યાદા હોય છે. કેટલાંક ઘોર પાપ એવાં હોય છે, જેનું ફળ અતિકઠોર હોય છે, જેમ કે ગરુડ પુરાણમાં જઘન્ય પાપો માટે તેલના તવામાં વારંવાર તળવું વગેરે જેવી ભયંકર યાતનાઓનું વર્ણન છે. આ યાતનાઓ કોઈ પણ લૌકિક શરીર સહન નથી કરી શકતું, ન મનુષ્ય કે ન પશુ. એ જ રીતે, કેટલાંક પુણ્ય એટલાં મોટાં હોય છે કે જેનું ફળ આપણે આ શરીરથી ભોગવી નથી શકતા. જેમ કે, તમને કોઈ વ્યંજન ખૂબ ગમે છે, પરંતુ તમે તેને એટલું જ ખાઈ શકો જેટલી તમને ભૂખ હોય. તે પછી તમે ઈચ્છો તો પણ ખાઈ નથી શકતા. ઉપરોક્ત મર્યાદાઓને કારણે જ સ્વર્ગ અને નરકની રચના કરવામાં આવી છે. જ્યારે જીવાત્મા સ્વર્ગમાં જાય છે, ત્યારે...
