ધૂપસળી

ઘણા એવા હિન્દુ વિચારકો છે, જેઓ આ બાબતે ખૂબ જ મૂંઝવણમાં રહે છે કે વાસ્તવમાં હિન્દુ કોણ છે અને કોણ હિન્દુ નથી? આવા કહેવાતા વિચારકોએ ક્યારેય હિન્દુ શાસ્ત્રોનો ગંભીરતાથી અભ્યાસ કર્યો જ નથી. જો કર્યો હોત, તો તેઓ જાણતા હોત કે હિન્દુ એ જ છે, જે વેદોને સર્વોચ્ચ, સાર્વભૌમ, દિવ્ય અને અપૌરુષેય માને છે. જે આવું માનતા નથી, તેઓ હિન્દુ જ નથી. 'પૌરુષેય'નો અર્થ થાય છે, જેની રચના કોઈ પુરુષે – એટલે કે મનુષ્યે – કરી હોય. વેદ અપૌરુષેય છે. વળી, વેદોના પરિપ્રેક્ષ્યમાં 'પુરુષ'નો અર્થ માત્ર મનુષ્ય જ નહીં, પરંતુ કોઈપણ જીવાત્મા, એટલે કે દેવતા પણ થાય છે. તેથી અપૌરુષેયનો અર્થ એવો થાય છે કે જેની રચના કોઈ દેવતાએ પણ કરી નથી. એટલે કે વેદ સ્વયંભૂ છે. શાસ્ત્રો અનુસાર સૃષ્ટિના ઉદયની સાથે જ, એટલે કે બ્રહ્માજીની ઉત્પત્તિની સાથે જ વેદોનો ઉદય થાય છે અને સૃષ્ટિના લયની સાથે જ તેમનો પણ લય થઈ જાય છે. આ દરમિયાન સૃષ્ટિના આરંભમાં ઋષિઓ વેદમંત્રોનું દર્શન કરે છે અને તેમનું સંકલન કરે છે. તેથી તેમને 'મંત્રદ્રષ્ટા' કહેવામાં આવે છે. આ તો થઈ પરંપરાગત વિચારોની વાત. પરંતુ આ વિચારધારાને પડકારનારા કહેવાતા હિન્દુ વિચારક...

આપણે માનીએ છીએ કે વેદ અપૌરુષેય છે, એટલે કે મનુષ્ય દ્વારા રચાયેલા નથી. તેઓ સૃષ્ટિની સાથે જ પ્રગટ થાય છે અને સૃષ્ટિના લયની સાથે જ લય પામે છે. આ સિદ્ધાંત ખૂબ જ સરળતાથી સાબિત કરી શકાય તેમ છે (વાંચો વેદ માનવનિર્મિત નહિં, અપૌરુષેય અને નિત્ય છે: એક તાર્કિક વિવેચન ). પરંતુ તેની સાથે જ સંસ્કૃત ભાષા પણ અપૌરુષેય બની જાય છે, કારણ કે વેદોની રચના સંસ્કૃત ભાષામાં જ થઈ છે. આપણે તો સંસ્કૃતને 'દેવભાષા' જ માનીએ છીએ, એટલે કે દેવતાઓ જે ભાષા બોલે છે તે ભાષા. આવી ભાષાની રચના મનુષ્યે કરી હોય એવો પ્રશ્ન જ ઊભો થતો નથી. તેમ છતાં આધુનિક ભાષાવિદોનો મત આનાથી તદ્દન વિપરીત છે. ચાલો, જોઈએ કે આધુનિક ભાષાવિદો શું કહે છે. ૧. બધી ભાષાઓનું મૂળ સંસ્કૃત નથી. ૨. બધી ભાષાઓ મનુષ્યો દ્વારા ક્રમશઃ, સમય સાથે વિકસાવવામાં આવી છે. (Evolution of Languages) ૩. કેટલાક ભાષાવિદો માને છે કે પશુ-પક્ષીઓના અવાજો સાંભળીને મનુષ્યોએ પ્રથમ અક્ષરો બનાવ્યા. ઉપરોક્ત તમામ વિચારો નિરાધાર અને મનઘડંત તો છે જ, પરંતુ વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણથી પણ અશક્ય છે. આ સમગ્ર વિષય પર સ્વામી કરપાત્રી મહારાજે એક અત્યંત ઉત્તમ સંશોધનલેખ લખ્યો છે. તે લેખનો સંક્ષિપ્ત...

આ નવરાત્રી પર્વના સૌને જય અંબે 🙏 ગરબા તો લગભગ બધા રમે છે પણ એની ઉત્પત્તિ વિષે બહુ ઓછા લોકો જાણે છે. તો આવો જોઈએ કે ગરબાની ઉત્પત્તિ કેવી રીતે થઇ. ગરબો શું છે?  ગરબો શબ્દની વ્યુત્પત્તિ સંસ્કૃતના "ગર્ભ દીપ"  શબ્દથી થઇ છે. આપણા શરીરમાં જીવાત્મા રહેલો હોય છે જે વિવિધ ઈન્દ્રીઓ દ્વારા બાહ્ય જગત માટે પ્રકાશિત હોય છે. એ જ રીતે ગરબો એ એક અનેક કાણાઓ વાળી ગોળ માટલી હોય છે જેની અંદર દીવો પ્રગટાવેલો હોય છે. આ દીવાનો પ્રકાશ કાણાઓ દ્વારા બહાર ફેલાય છે. જો આ કાણા ના હોય તો પ્રકાશ બહાર ફેલાય નહીં , અને જો અંદર દીપ પ્રગટેલો ના હોય તો પણ પ્રકાશ ફેલાય નહિ. આ રીતે ગરબો એ આપણા શરીર અને અંતઃકરણનું પ્રતીક છે. આ ગરબો લઈને માતાજીના વિગ્રહની ફરતે એક વર્તુળમાં ફરીને નૃત્ય કરવામાં આવે છે. આ એ વાતનું પ્રતીક છે કે મનુષ્ય અનેક જન્મો સુધી આ સંસારમાં ફેરા ફર્યા કરે છે, અને આ સંસારની ધરી, એનું કેન્દ્રબિંદુ, એ આ આદ્યશક્તિ અંબે માતા જ છે.  ગરબા રાત્રે જ કેમ રમવામાં આવે છે? આપણી સંસ્કૃતિમાં ઘણા એવા તહેવારો છે જે કે રાત્રીપ્રધાન છે. જેમકે શિવરાત્રી, દિવાળી, કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી અને નવરાત્રી. આ દિવસોમાં રાત્રિનો સમ...

આજકાલ સામાન્ય લોકોની તો શું વાત કરવી, કેટલાક ધર્માચાર્યો અને કથાવાચકો પણ કહેતા રહે છે કે રામજીએ સીતા માતાનો ત્યાગ ન કરવો જોઈએ. આપણા લાખો વર્ષોના ઇતિહાસમાં કોઈ પણ ગ્રંથમાં કે કોઈ પણ માન્ય સંપ્રદાયના આચાર્યએ આવું ક્યારેય નથી કહ્યું, પરંતુ આજના આ કહેવાતા મહાજ્ઞાની લોકો - નારીવાદીઓના પ્રભાવ હેઠળ આવીને - અનર્ગળ બકવાસ કરી રહ્યા છે, કારણ કે તેમની પાસે શાસ્ત્રોને સમજવાની યથાર્થ દૃષ્ટિ નથી. ચાલો જોઈએ કે આ નિર્લજ્જ લોકો દ્વારા પ્રભુ શ્રી રામ પર કેવા કેવા આરોપો લગાવવામાં આવે છે. ------------------------------------------------------------------ મારું પોતાનું મંતવ્ય સૌપ્રથમ હું મારું મંતવ્ય જણાવી દઉં. હું પ્રભુ શ્રી રામ અને માતા જાનકીનો - અને સમસ્ત પંચદેવોનો - ભક્ત છું. તેથી તેમણે કંઈ પણ ખોટું કર્યું હોય એવું હું ન તો વિચારી શકું, ન માની શકું. ભગવાનના અવતારોની લીલા રસાસ્વાદન માટે હોય છે, ભાવવિભોર થવા માટે હોય છે, ભક્તિના સાગરમાં ડૂબી જવા માટે હોય છે... ટીકા-ટીપ્પણી, આલોચના, તર્ક-વિતર્ક-કુતર્ક કરવા માટે નહીં. અવતાર કંઈ પણ ખોટું કરતા નથી. દરેક હિન્દુનો આપણા શાસ્ત્રો પ્રત્યેનો દૃષ્ટિકોણ આવો જ હોવો જો...

પ્રશ્ન: ઇતિહાસમાં હિંદુ એટલા શક્તિશાળી હતા, તેના પોતાના ઘણા દેશો હતા, તો પણ તે કેમ હંમેશાં હારતું રહ્યા? હિંદુ ધર્મ આજે સૌથી પવિત્ર અને કલ્યાણકારી ધર્મ છે, બાકીના બધા તો અધર્મ જ છે, તો પછી હિંદુઓની આજે આટલી દયનીય સ્થિતિ કેમ છે? ઉત્તર:   આ પૃથ્વી પર આર્ય જાતિ ફક્ત આપણે હિન્દુઓ જ છીએ, બાકી બધી મ્લેચ્છ જાતિઓ છે. ઇતિહાસનું નિરીક્ષણ કરવાથી સમજાય છે કે છેલ્લાં ૨૦૦૦ વર્ષોમાં અલગ-અલગ મ્લેચ્છ જાતિઓ પોતાના વૈભવ અને સુખની ચરમસીમા પર હતી. ક્યારેક શક, ક્યારેક હૂણ, ક્યારેક મંગોલ, ક્યારેક અરબ, અને આજકાલ આંગ્લ પ્રજા (વર્તમાન ગોરી જાતિ) પોતાના વૈભવની ચરમસીમા પર છે. આ પ્રજાઓએ એવું કયું કર્મ કર્યું છે કે તેઓ આટલું સુખ પ્રાપ્ત કરી રહ્યા છે? શાસ્ત્રો અનુસાર, નાસ્તિક લોકો જ્યારે ઈશ્વરને અર્પણ કરવાની ઇચ્છા વિના પુણ્યકર્મ કરે છે, ત્યારે તેમને મ્લેચ્છ દેશોમાં વૈભવશાળી જીવનનું ફળ મળે છે. આવા લોકો પોતાનું ફળ ભોગવીને ફરીથી પુણ્યશૂન્ય થઈ જાય છે અને કર્મોના બંધનમાં બંધાય છે. જ્યારે કોઈ આસ્તિક વ્યક્તિ ઈશ્વર પ્રત્યેના પ્રેમને જ કેન્દ્રસ્થાને રાખીને પુણ્યકર્મ કરે છે, તે ભારત દેશમાં સુખ પણ ભોગવે છે અને આધ્યાત્મિક...