ધૂપસળી

 Is Humanization of god appropriate? તમે કેટલા લોકોને એવું કહેતા સાંભળ્યા છે કે   "રામ અને કૃષ્ણ ભગવાન નહીં, પણ મનુષ્ય હતા, સમય જતાં લોકોએ તેમને ભગવાન બનાવી દીધા" , અથવા   "જો રામ-કૃષ્ણ ને સમજવા હોય તો તેમને એક સામાન્ય માનવી તરીકે જોવા જોઈએ" ? બહુ લોકોને આવું કહેતા સાંભળ્યા હશે, નહીં? મોટા મોટા વિચારકો, કટાર લેખકો, નવલકથા લેખકો, સુધારા વાદીઓ, અને અમુક તો કહેવાતા ધર્માત્માઓ પણ આવું કહેતા હોય છે. સાંભળવામાં લાગતી આ ખૂબ તાર્કિક અને ગળે ઉતરે તેવી વાત શું ખરેખર સત્ય હશે? આવી વાતો સાચી માનવામાં એક સમસ્યા એ છે કે જ્યારે તમે આવી વાત સ્વીકારો લો છો તેરે એમ પણ સ્વીકારી લો છો કે ભારતના હજારો લખો વર્ષના  ઇતિહાસમાં થઈ ગયેલા અગણિત સંતો, મહાત્માઓ અને ધર્માત્માઓ સદંતર મૂર્ખ અને અંધશ્રદ્ધાળુ હતા . શું એ વાત માનવા યોગ્ય છે? તો સાચું શું છે? સૌભાગ્યથી (ખરેખર તો દુર્ભાગ્યથી) આપણી પાસે એવા સમાજના પણ ઉદાહરણો છે કે જે રામ-કૃષ્ણ ને પોતાના પૂર્વજો તો માને છે, એમના જીવનના દરેક આખ્યાન સાચા પણ માને છે, પરંતુ તેમને ભગવાન તરીકે નહીં જોતાં, એક ઐતિહાસિક મનુષ્યો તરીકે જુએ છે. જો આપણે તે સમાજની દશા ...

" ભારતમાં લોકશાહી ખતરામાં છે" " ભારતમાં સરમુખત્યાર શાહી ચાલી રહી છે" " ભારતમાં સામાન્ય લોકોનો અવાજ દબાવવામાં આવી રહ્યો છે" આવા બધા સનસનાટી મચાવતા - પણ વાસ્તવમાં સાવ હળવાશથી અને નિરર્થક રીતે કહેવાયેલા - નિવેદનો તમને ૨૦૧૪ પછી બહુજ સાંભળવામાં આવ્યા હશે. સામાન્ય રીતે આવા નિવેદનો એજ લોકો કરતાં હોય છે જેમને લોકશાહીના નામે લાલિયાવાળી જોઈતી હોય અને દેશ વિરુદ્ધ કામો કરવા હોય. વિરોધી વિચારધારા અને અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્યના નામે આવા લોકો દેશને જ નુકસાન કરતાં જોવા મળે છે. દેશના મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેકટો અટકાવવા ,  દેશની સુરક્ષામાં ગાબડાં પાડવા ,  દેશની છબી દુનિયામાં બગાડવી ,  દેશના સાર્વભૌમત્વ ઉપર તરાપ મારનારા તત્વો સાથે હાથ મિલાવવો.. વગરે જેવા કામો રાજકીય પક્ષો કરતાં રહે છે.   આ કારણોથી મારા મતે ભારતની પ્રસાશન વ્યવસ્થામાં ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને ધળમૂળથી પરિવર્તન કરવાની જરૂર છે. અને આના માટે લોકશાહીથી અલગ વિવિધ પ્રકારની પ્રસાશન વ્યવસ્થાઓનું મૂલ્યાંકન અને ચિંતન કરવું જરૂરી છે. હવે સ્વાભાવિક રીતેજ વાચકને અમુક પ્રશ્નો થશે કે જે હું એમના વતી આ લેખમાં જ પૂછી લઉં છું અને એનો ...

  હાલમાં જ થયેલ Surgical Strike થી ભારત અને પાકિસ્તાનની વચ્ચે સંભવિત યુદ્ધની ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે. આ ચર્ચામાં થોડાઘણા જાણકાર લોકો પરમાણું યુદ્ધના ભયની ચર્ચા કરે છે. આવી ચર્ચાઓમાં ઘણા લોકો છાપેલા કાટલાં જેવા અમુક તર્કો આપે છે કે જેને સાંભળવાથી પ્રભાવી તો લાગે છે પરંતુ વાસ્તવિકતાની કસોટી ઉપર તેઓ નિરર્થક સિદ્ધ થતા હોય છે. આવો જોઈએ આ છાપેલા કાટલાં જેવા તર્કો ક્યા ક્યા છે. બે પરમાણું રાષ્ટ્રો વચ્ચે લડાઈ ના થવી જોઈએ કારણકે પરમાણું બોમ્બથી ખુબજ મોટા પ્રમાણમાં જાનહાની થાય છે. પાકિસ્તાનનો કોઈ આતંકવાદી ભારતમાં ઘૂસીને પરમાણું બોમ્બ ફોડી દેશે તો? પાકિસ્તાન એક ગાંડો દેશ છે અને તેમના સૈન્ય અધિકારીઓ પણ ગાંડા છે, આત્મઘાતી છે. અને પાછો પાકિસ્તાન એક ભિખારી દેશ છે. માટે તેમને કશું પણ ગુમાવવાનું નથી. જયારે ભારત પાસે ઘણું બધું ગુમાવાનું છે. આવી પરિસ્થિતિમાં જો તેઓ હારવાની અણી ઉપર આવી જશે તો ભારત ઉપર પરમાણું હુમલો કરી દેશે. જો પાકિસ્તાને પહેલા પરમાણું હુમલો કરીને આપણા બધા પરમાણું બોમ્બ નષ્ટ કરી દીધા તો? પાકિસ્તાન પાસે  Tactical Nuclear Bomb  છે જેનો ઉપયોગ તેઓ સામાન્ય બોમ્બની જેમ કરી શકે છે કે...

રક્ષાબંધનનો દિવસ હતો.  Whatsapp ઉપર ભાઈ-બહેન ના પ્રેમ અને સંસ્કૃતિના ગુણગાન ગાતા મેસેજ દિવસને ભાવનાત્મક બનાવી રહ્યા હતા. અને એટલામાં જ એક મેસેજ કૈક આવો આવી ગયો.... આ એક જ મેસેજ નહોતો. આવા અનેક મેસેજો આવ્યા જેમાં કેવી રીતે ભારતમાં મહિલાઓનું નિરંતર ઉત્પીડન થઇ રહ્યું છે એના વિષે આપણને  "જાગૃત"  કરવામાં આવી રહ્યા હતા! હવે સ્વાભાવિક રીતે પ્રશ્ન એ થાય કે શું ભારતીય સમાજ ખરેખર એટલો નીચ અને પિશાચી છે કે આપણાથી આપણા તહેવારો ઉપર પણ પોતાને લજ્જિત કાર્ય વગર રહી શકાતું નથી? શું આપણે રક્ષાબંધન જેવા પવિત્ર તહેવારે પણ પોતાને ક્ષોભમાં મુક્યા વગર નથી રહી શકતા? આપણા આ વ્યવહારના બે કારણો હોઈ શકે... ૧.  કાં તો આપણે એક નિર્લજ્જ બળાત્કારી સમાજ છીએ કે જેને રોજ રોજ બળાત્કારો ના કરવા માટે સમજાવવું પડે છે. ૨.  કાં તો આપણો સમાજ સ્વપિડનવૃત્તિથી ગ્રસિત છે માટે આપણને સ્વયંની જ આલોચના કરવામાં મજા આવે છે. હવે આપણે થોડુંક જમીની વાસ્તવિકતાઓ ઉપર દ્રષ્ટિપાત કરી લઈએ.... વિવિધ દેશોના અનેક વિષયોના સર્વેક્ષણ અને તેમની તુલના કરતી એક આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાએ વિશ્વમાં થતા બળાત્કારોના વિષય ઉપર એક સર્વેક્...

  બ્રિટન યુરોપિયન યુનિયનથી બહાર શા માટે થઇ ગયું? આના પરિણામ શું આવી શકે છે? આ પ્રશ્નનો ઉત્તર સમજતા પહેલા આપણે સમયના રથના પૈડાને ઉલટા ઘુમાવીને ૧૯૪૭ માં લઇ જઈએ, કે જયારે ભારત દેશ બ્રિટનના પિશાચી સાશનથી સ્વતંત્ર થઇ રહ્યો હતો. એ સમયે કહેવાતી અહિંસાને કારણે નહિ, પરંતુ ભારતીય સેના દ્વારા વિદ્રોહ કરવાને કારણે ભયભીત થઈને અંગ્રેજોને સ્વતંત્રતા દેવી પડી રહી હતી. આ વાતથી ચિડાઈને તત્કાલીન બ્રિટીશ પ્રધાનમંત્રી અને બંને વિશ્વયુદ્ધના ખલનાયક એવા વિન્સ્ટન ચર્ચિલે નીચે મુજબ કહ્યું.... "ભારતીય લોકો સાશન કરવા માટે સક્ષમ નથી, તેઓ સાશિત થવાને જ લાયક છે. થોડા જ સમયમાં તેઓ આપણી પાસે આવશે અને બ્રિટનને ફરીથી પોતાનો સ્વામી બનાવવા માટે ભીખ માંગશે" બ્રિટન નો આ અહંકાર માત્ર ભારત માટે નહતો. વિશ્વના બધા સમુદાયો પ્રતિ નીચપણું દેખાડવું એ બ્રિટન નો સ્વભાવ બની ગયો હતો. પોતે રાજાશાહીમાં રહેવાને કારણે જયારે ફ્રાંસના લોકોએ પોતાના ક્રૂર રાજા વિરુદ્ધ ક્રાંતિ ચલાવી ત્યારે અંગ્રેજોએ ફ્રાન્સીસીઓ વિરુદ્ધ વિશ્વભરમાં ઘૃણા ફેલાવી અને એવું દર્શાવ્યું કે એ લોકો અત્યંત અસહિષ્ણુ  છે. જયારે અમેરિકાએ બ્રિટન થી સ્વતંત્રતા છીનવી લ...